Zomerblog No. 3 van 6 – Luisteren

In 2014 heb ik ter afronding van mijn studie theologie een aantal maanden gewerkt als stagiair Geestelijke Verzorging in een ziekenhuis. In deze periode heb ik zoveel mooie, verdrietige, helende en krachtige verhalen mogen horen. Voor mij als stagiair was het de opdracht de kunst van het luisteren te gaan verstaan.

Een van de gesprekken die mij bijblijft is het gesprek dat ik voerde met een oudere man. De aanleiding voor dit gesprek was eenvoudig, meneer wilde een beetje aanspraak. De dagen in een ziekenhuis kunnen lang zijn.

Op zijn nachtkastje stond een ansichtkaart van Florence. Om het gesprek te openen vroeg ik hem naar de kaart. Mensen hebben natuurlijk vaak op hun nachtkastje of aan de muur foto’s en kaarten die hen dierbaar zijn. Meneer vertelde dat hij ieder jaar een kunstreis maakte met zijn zoon. Zijn zoon had het ver geschopt, een goede opleiding en een hoge functie. Hij had zelf altijd met zijn handen gewerkt. Hij was trots op wat zijn zoon al bereikt had en de reizen met zijn zoon vond hij geweldig. Terwijl hij over zijn zoon vertelde werd hij emotioneel. Ik interpreteerde de emotie als liefde voor zijn zoon. Toen we er verder over spraken zei hij dat dat niet de reden was, er was iets anders. Ik vroeg of hij daar samen verder over wilde praten. Wat toen volgde maakte diepe indruk op mij. Hij begon met te vertellen dat hij geen kleinkinderen had. Via een omweg maakte hij hiermee duidelijk dat zijn zoon homo is. De vriend van zijn zoon was aardig en heel geschikt, zo zei hij. De man was trots op zijn zoon, vond zijn schoonzoon aardig maar had een groot probleem met zichzelf. De kern is, zei hij, dat ik het mezelf zo ontzettend kwalijk neem dat ik de homoseksualiteit van mijn zoon diep in mij niet kan accepteren. En daar worstel ik mee. Het zijn tranen van boosheid, op mijzelf.

Zomaar een gesprek. Nee niet zomaar een gesprek. Voor mij één van de vele momenten tijdens de stage waarop ik zag hoe waardevol het is om naar elkaar te luisteren. In het luisteren is de aandacht geheel gericht op het nu, op het aanwezig zijn. Door te luisteren ontmoet je elkaar op onbekend terrein.

Luisteren is niet makkelijk…

Je weet soms dat je iets al een keer gevraagd hebt. Maar wat was ook alweer het antwoord?

  • Waar werkte hij hiervoor?
  • Hoeveel kinderen hebben ze?
  • Ging hij nu kamperen of zeilen?

Ben je het vergeten, of heb je niet geluisterd?

Een andere vorm van niet luisteren:

  • Wat jij zou kunnen doen…
  • Het probleem is…
  • De oplossing is…

Luisteren is ook vragen stellen. Luisteren en vragen zijn met elkaar verbonden zodra je het hebt over menselijke interactie. Uitsluitend luisteren kun je in een concertzaal doen. Vragen stellen is soms net zo ingewikkeld als luisteren. In een open gesprek begeef je je op nieuw terrein. Alles is spannend. Het stellen van een vraag impliceert de bereidheid tot luisteren naar het antwoord. Ook als je je hier niet gemakkelijk bij voelt. En goed luisteren betekent de ander de bevestiging geven dat hij gehoord is.

In onze arbeidscultuur richten we ons snel op resultaat zonder dat we de tijd nemen om te luisteren. Het gevolg kan zijn dat mensen zich niet gekend voelen en dat we samen minder productief en effectief zijn.

De ziekenhuiscontext waarover ik sprak is anders dan de bedrijfsomgeving. In het ziekenhuis worden mensen door de situatie vaak aangezet tot het nadenken over existentiële vragen. De noodzaak en urgentie om te luisteren is duidelijk vanwege de mogelijk helende werking. Maar juist deze context kan als voorbeeld dienen voor het luisteren in de dagelijkse praktijk.

Training Luisteren

Op basis van onze jarenlange ervaring als consultant bij Adviesgroep Novius en een levenlang leren geven mijn collega Etienne Lucas (Principal Business Consultant) en ik de 2-daagse maatwerktraining Luisteren. De training is zeer intensief vanwege het beroep dat gedaan wordt op je vermogen tot luisteren. We maken in de training o.a. gebruik van de theorie van Edgar H Schein (Humble Inquiry) en het boek Psychologische gespreksvoering van Lang en Van der Molen. De training is met name praktisch van aard om de kunst van het luisteren te leren. De theorie wordt ondersteund met filosofie, muziek en film.

De training is bedoeld voor directieleden, MT en medewerkers. Voor eenieder die zich afvraagt:

  • Hoe kan ik mijzelf en mijn team beter laten functioneren
  • Luister ik en waar luister ik naar?
  • Welke vragen stel ik?

Hoe vaak heb je deze vakantie tegen de kinderen (of de hond) gezegd dat ze goed moeten luisteren?

Carola Voogd, Senior Business Consultant bij Adviesgroep Novius, theoloog en eeuwig student

Voor meer informatie over de genoemde training of over Business Transformatie Planning kun je contact met mij opnemen via: cvoogd@novius.nl of via 06 51 89 65 74. Of anders via het secretariaat van Novius via: 0343 76 00 76.

Zomerblog No. 2 van 6 – Ultraloopje
Zomerblog No. 4 van 6 – Abstract

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Fill out this field
Fill out this field
Geef een geldig e-mailadres op.
Je moet de voorwaarden accepteren voordat je het bericht kunt verzenden.

Menu